Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), halk arasında takıntı hastalığı olarak bilinir. Kişinin istemediği halde zihnine tekrar tekrar gelen, rahatsızlık veren düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı sıkıntıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar ya da zihinsel eylemler (kompulsiyonlar) ile karakterizedir.
Sık görülen OKB örnekleri
- Mikrop bulaşma korkusu ve aşırı el yıkama ya da temizlik
- Kapıyı, ocağı, prizleri tekrar tekrar kontrol etme
- Eşyaların belirli bir düzende ya da simetrik olması ihtiyacı
- Rahatsız edici, istenmeyen düşünceler ve bunları etkisizleştirme çabası
- Sayma, tekrarlama gibi zihinsel ritüeller
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Takıntılar ve zorlantılar günde saatler alıyorsa, kişiye belirgin sıkıntı veriyorsa ya da iş, okul ve ilişkileri olumsuz etkiliyorsa bir psikiyatri uzmanına başvurmak gerekir. OKB’si olan pek çok kişi düşüncelerinin mantıksız olduğunu bilir, ancak bunlara karşı koymakta zorlanır. Utanç nedeniyle yardım almayı geciktirmek sık görülür; oysa OKB tedavi edilebilir bir durumdur.
Tedavi yaklaşımları
OKB tedavisinde en sık kullanılan psikoterapi yöntemlerinden biri, bilişsel davranışçı terapinin bir türü olan maruz bırakma ve tepki önlemedir. Bu yöntemde kişi, uzman eşliğinde kaygı yaratan durumlarla kademeli olarak karşılaşır ve zorlantı davranışını yapmamayı öğrenir. Gerektiğinde psikiyatri uzmanı ilaç tedavisi de planlayabilir. Tedavi sabır gerektirir ve düzenli takip önemlidir.
Aileler için
Aile bireylerinin kişinin ritüellerine katılması ya da sürekli güvence vermesi, farkında olmadan döngüyü sürdürebilir. Ailenin de tedavi sürecine dahil edilmesi bu nedenle faydalı olabilir.
Çankaya’da destek
Kızılay, Kavaklıdere, Bahçelievler ve Çayyolu gibi Çankaya semtlerinde OKB konusunda deneyimli psikiyatri uzmanlarına ve terapistlere ulaşmak mümkündür. Terapi yöntemi hakkında ayrıntılı bilgi için BDT sayfamızı inceleyebilirsiniz.