Kaza, deprem, şiddet, ani kayıp ya da hayatı tehdit eden başka bir olay yaşamak, insanın ruhsal dengesini derinden sarsabilir. Pek çok kişi zamanla bu deneyimin etkilerinden kurtulsa da bazı kişilerde belirtiler aylarca sürebilir ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişebilir.
Travma sonrası stres bozukluğunun belirtileri
- Olayın istemsizce tekrar tekrar hatırlanması, kabuslar
- Olayı hatırlatan yer, kişi ve durumlardan kaçınma
- Sürekli tetikte olma, irkilme, uyku sorunları
- Suçluluk, utanç, öfke ve duygusal uyuşukluk
- Odaklanma güçlüğü
EMDR nedir?
EMDR (göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme), travmatik anıların işlenmesine yönelik yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemidir. Travmaya odaklı bilişsel davranışçı terapi ile birlikte, TSSB tedavisinde kullanılan yaklaşımlar arasında yer alır. EMDR bu alanda eğitim almış uzmanlar tarafından uygulanmalıdır. Hangi yöntemin uygun olduğu, psikiyatrik değerlendirme sonrasında belirlenir. Gerektiğinde psikiyatri uzmanı ilaç tedavisi de planlayabilir.
Yas süreci
Sevilen birinin kaybı sonrasında yaşanan üzüntü, özlem, öfke ve suçluluk doğal yas sürecinin parçalarıdır. Yas herkes için farklı ilerler ve belirli bir süresi yoktur. Ancak yas tepkileri çok uzun süre aynı yoğunlukta devam ediyor, kişi günlük yaşamına hiç dönemiyorsa ya da depresyon belirtileri ortaya çıkıyorsa profesyonel destek almak faydalı olabilir.
Yakınlara öneriler
Travma ya da kayıp yaşayan birine destek olurken onu konuşmaya zorlamamak, yargılamadan dinlemek ve günlük işlerde pratik yardım sunmak önemlidir.
Acil durumlar
Yaşamına son verme düşünceleri ya da kendine zarar verme riski varsa beklemeden 112 aranmalıdır.
Çankaya’da destek
Kızılay, Kavaklıdere ve Çayyolu çevresinde travma ve EMDR alanında eğitim almış psikiyatri uzmanlarına ve terapistlere ulaşmak mümkündür. Uzman seçerken bu alandaki eğitimini sormak yerinde olur.