Uyku, ruh sağlığının en önemli temellerinden biridir. Uykuya dalmakta zorlanma, gece sık uyanma, sabah çok erken uyanıp tekrar uyuyamama ya da uyandığında dinlenmemiş hissetme gibi şikayetler haftalarca sürüyorsa uykusuzluk (insomnia) söz konusu olabilir. Uyku sorunları hem tek başına bir rahatsızlık hem de depresyon, anksiyete ve bipolar bozukluk gibi durumların belirtisi olabilir.
Uykusuzluğun sık nedenleri
- Stres, kaygı ve depresyon
- Düzensiz uyku saatleri ve vardiyalı çalışma
- Yatmadan önce ekran kullanımı
- Kafein, alkol ve bazı ilaçlar
- Ağrı, reflü, tiroid sorunları gibi bedensel durumlar
- Uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromu
Psikiyatrik değerlendirme
Psikiyatri uzmanı, uyku sorununun ne zamandır sürdüğünü, uyku düzenini, günlük alışkanlıkları ve eşlik eden ruhsal belirtileri değerlendirir. Horlama, uykuda nefes durması ya da gündüz aşırı uyku hali gibi belirtiler varsa uyku laboratuvarında inceleme için ilgili branşa yönlendirme yapılabilir. Uyku günlüğü tutmak, değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Tedavi yaklaşımları
Uykusuzluk için geliştirilmiş bilişsel davranışçı terapi (BDT-İ), kronik uykusuzlukta etkili yaklaşımlardan biridir. Uyku hijyeninin düzenlenmesi, yatakta geçirilen sürenin yeniden yapılandırılması ve uykuya ilişkin kaygıların ele alınması bu yaklaşımın parçalarıdır. Gerektiğinde psikiyatri uzmanı ilaç tedavisi planlayabilir; uyku ilaçlarının hekim önerisi olmadan ve uzun süre kullanılması önerilmez.
Uyku hijyeni için öneriler
Her gün aynı saatte yatıp kalkmak, yatak odasını karanlık ve serin tutmak, öğleden sonra kafeinden kaçınmak ve yatmadan önce ekranları kapatmak uyku kalitesini iyileştirebilir.
Çankaya’da destek
Kızılay, Kavaklıdere ve Çukurambar çevresindeki psikiyatri uzmanları uyku sorunlarının değerlendirilmesinde ilk başvuru noktalarından biridir. Uyku sorunu kaygı ya da depresyonla birlikte görülüyorsa anksiyete ve depresyon sayfalarımız da size yol gösterebilir.