Sosyal fobi ya da sosyal anksiyete bozukluğu, kişinin başkaları tarafından değerlendirileceği, eleştirileceği ya da utanç duyacağı durumlardan yoğun şekilde korkması ve bu durumlardan kaçınmasıdır. Toplantıda konuşmak, yemek yerken izlenmek, telefonla konuşmak ya da yeni insanlarla tanışmak bu kişiler için büyük bir sıkıntı kaynağı olabilir.
Sosyal fobinin belirtileri
- Sosyal ortamlarda yoğun kaygı ve kızarma, terleme, titreme
- Rezil olma ya da yargılanma korkusu
- Topluluk önünde konuşmaktan kaçınma
- Sosyal olaylardan önce günlerce süren endişe
- Olaydan sonra yapılanları tekrar tekrar düşünme
Özgül fobiler
Yükseklik, kapalı alan, uçak, kan ya da belirli hayvanlar gibi belirli bir nesne veya duruma karşı duyulan aşırı korku özgül fobi olarak adlandırılır. Kişi korkusunun abartılı olduğunu bilse de bu durumla karşılaştığında yoğun kaygı yaşar ve kaçınma davranışı gösterir.
Utangaçlıktan farkı
Utangaçlık bir kişilik özelliğidir ve çoğu zaman günlük yaşamı belirgin şekilde kısıtlamaz. Sosyal fobide ise kaygı o kadar yoğundur ki kişi okul, iş ya da ilişkilerde fırsatları kaçırabilir. Bu fark, uzman değerlendirmesinde netleştirilir.
Tedavi yaklaşımları
Sosyal fobi ve özgül fobilerin tedavisinde bilişsel davranışçı terapi ve kademeli maruz bırakma yöntemleri sık kullanılır. Kişi, uzman eşliğinde korktuğu durumlarla adım adım yüzleşmeyi ve olumsuz düşüncelerini sorgulamayı öğrenir. Gerektiğinde psikiyatri uzmanı ilaç tedavisi de önerebilir. Grup terapileri de bazı kişiler için faydalı olabilir.
Çankaya’da destek almak
Sosyal kaygısı olan kişiler için yüz yüze görüşmeye gitmek bile zorlayıcı olabilir. Bu durumda ilk adım olarak online görüşme seçenekleri değerlendirilebilir. Kızılay ve Kavaklıdere çevresinde yüz yüze görüşme imkânı sunan pek çok uzman da bulunmaktadır.